Każdy chce mieć swoje OFE czyli słów kilka o PPK.

Od dawna rząd nosił się z tym tematem i oto jest. Premier na konferencji grzmiał: 

Kończymy erę, kiedy pracownik był tylko kosztem. To inwestycja dla pracodawców, ale i dla państwa polskiego, to kluczowa sprawa żeby ten pracownik był szanowany i miał lepsze zabezpieczenie emerytalne...

Warto to porównać do tego co zrobiła koalicja PO- PSL. Zabrano środki z OFE i one zostały skonsumowane. My przekażemy z budżetu 35-40 mld zł jako zachęta do oszczędzania ...

Co to jest PPK - Pracownicze Plany Kapitałowe. Krótko mówiąc ma być to długoterminowy program oszczędzania przez Polaków na przyszłe emerytry, który ma zapewnić je na wyższym poziomie niż to co zaoferuje nam ZUS.

Dla nas brzmi to znajomo. Podobnie mówił kiedyś minister Boni kiedy wspólnie z minister Agnieszką Chłoń-Domińczak zachwalał OFE, okraszając to obrazkami plaży pod palmami. Dziś na szczęście rządzący, aż tak nie popuścili wodzy fantazji co poczytujemy za plus.

PPK mają z założenia nie mieć nic wspólnego z systemem emerytalnym. To ma być system odkładania i inwestowania dodatkowych pieniędzy na starość, oprócz tych co idą na ZUS. Pieniędzmi mają zarządzać wyspecjalizowane instytucje finansowe.

Podobnie jak OFE. Też to miał być system obok ZUS, ale z potrąceniem pieniędzy ze składki ZUS, tu pracownik i pracodawca mają się "dobrowolnie" sami "opodatkowa" na ten cel. Ta drobna różnica. Przy czym pracownik ma być wpisany, i będzie się mógł wypisać. Taka do dobrowolność. Rządzący, a przede wszystkim zarządzający liczą na nasze ... lenistwo, by nie skorzystać będziesz musiał wykonać działanie. I podobnie jak OFE zarządzały wyspecjalizowane suto opłacane instytucje. Brzmi znajomo, prawda?

Do PPK zostaną zapisani na zasadzie "przymusowych ochotników" wszyscy pracujący od 19 do 55 roku życia to jest ok. 11 milionów osób. Osoby prowadzące działalność gospodarczą będą z tego obowiązku zwolnione. Program obejmie tylko zatrudnionych bez względu na formę zatrudnienia.

Podobnie było z OFE. Z tą różnicą, że OFE objęło nawet osoby prowadzące działalność gospodarczą.

Pieniądze mają być składane na indywidualnym koncie PPK i będę inwestowane przez te instytuje finansowe zapewne z licencją państwa, które zostaną wybrane przez pracodawcę wspólnie ze związkami zawodowymi. Środki będą przechodziły z pracownikiem do innego zakładu pracy ale i do nowej instytucji zarządzającej. Zapisanie będzie automatyczne, ale będzie możliwa rezygnacja z programu, którą trzeba będzie ponawiać co cztery lata w przeciwnym razie znów będziecie z automatu wpisani do PPK.

W OFE też pieniądze miały być na kontach indywidualnych. Na koniec okazało się, że to nie są nasze pieniądze. A wyspecjalizowane instytucje miały bardzo wyspecjalizowane bardzo dobrze zarabiające zarządy. Przypomnijmy Premier Morawiecki przyszedł z branży finansowej. Mamy miraż dobrowolności w porównaniu z OFE, bowiem możemy się wypisać z PPK. OFE jednak było finansowane ze składek już płaconych tak czy inaczej na ZUS, tu mamy się sami dołożyć dodatkowo ... ale o tej różnicy poniżej.

PPK mają być zasilane z odpisu od pensji pracownika. Dla tych co zarabiają powyżej pensji minimalnej czyli w chwili obecnej ok. 2100 złotych stawka ma wynosić 2% z pensji - (uwaga!) BRUTTO, ale ten procent ma być potrącany z tego co pracownik dostaje na rękę czyli z neto. Czyli jeżeli zarabiasz 3000 brutto na rękę wychodzi ok. 2100 złotych. Tyle dziś dostaje pracownik (ok. 30% to podatki i ZUS przyjęte w zaokrągleniu) Jednak składka 2% będzie liczona od kwoty 3000 złotych, a nie 2100. Czyli składka wyniesie 60 złotych miesięcznie odejmowane od 2100. Pracownik, więc po wprowadzeniu PPK na rękę dostanie 2040 złotych. Dodatkowo PPK będzie kosztowało pracodawcę 1,5% od pensji brutto czyli od 3000 złotych, 45 złotych będzie musiał dołożyć pracodawca do PPK. Łącznie pracownika i pracodawcę będzie to kosztowało w tym konkretnym przypadku 105 złotych. Zamiast trafić do kieszeni pracownika, ew. część zostać w kieszeni pracodawcy trafi do instytucji finansowych. Państwo na osłodę ma się dorzucić kwotą 20 złotych miesięcznie (niezależnie od wielkości płaconych pieniędzy do PPK) na początek. Maksymalnie pracodawca i pracownik mogą się umówić na przekazywanie do 8 % wynagrodzenia na PPK na co się muszą zgodzić i pracownik i pracodawca.

Tu jest zasadnicza różnica między OFE i PPK. OFE były finansowane z pieniędzy teoreczynie, które należały się ZUS-owi i dlatego teoretycznie było łatwiej je upaństwowić co zrobił rząd Donalda Tuska. PPK mają być finansowane z naszych prywatnych pieniędzy. Dodatkowych poza systemem ZUS. Teoretycznie trudniej będzie w majestacie prawa położyć państwu na nich łapę, ale nie takie rzeczy w Polsce widziano, więc głowy za to byśmy nie dali. W gruncie rzeczy są to duże pieniądze co miesiąc wyrwane z naszych domowych budżetów w celu teoretycznie zabezpieczenia naszej przyszłości. Przy czym mamy bardzo ograniczony wpływ na co i z jakim zyskiem będą one inwestowane przez te instytucje. Podobnie jak z OFE. Prawdopodobnie częściowo będą to zarówno obligacje jak i akcje. Podobnie jak w OFE. Dodatkowym problemem będzie finansowanie składki pracodawcy pracownikowi. Pytanie ilu pracodawców będzie sobie chciało odbić ten 1,5% jakie ma dopłacić obniżając wynagrodzenie pracownika?!

I teraz dochodzimy do clue sprawy związanej zarówno z OFE jak i z PPK. W gruncie rzeczy to czy będziemy mieli środki na emeryturze niewiele interesuje polityków i finansistów. Ich interesują nasze pieniądze, którymi mogą z korzyścią obrócić. Zarówno w przypadku OFE jak i PPK praprzyczyną ich utworzenia są potrzeby kapitałowe polskiej gospodarki, które wpuszcza się przez system finansowy pobierający prowizję od tych inwestycji. Dlatego jest niewielu ekspertów, którzy będą gryźli rękę, która ich karmi i napisze to co my tu piszemy. Spoglądając w bliską historię można stwierdzić, że dopóki w Polsce działały OFE i te pieniądze były wpompowywane po odliczeniu oczywiście prowizji dla prowadzących je w gospodarkę rekordy biła np. warszawska Giełda (GPW). Od czasu zamordowania OFE przez rząd Tuska giełda zaczęła przeżywać kryzys. Giełda, która miała być źródłem taniego kapitału dla firm na niej notowanych i źródłem zysku dla grających, po wycofaniu z niej pieniędzy OFE okazała się być małą prowincjonalną giełdą. Kolejne zarządy bez publicznych, a raczej obywatelskich pieniędzy nie potrafiły podnieść jej z kolan. Mimo, że były osoby, które miały pomysły to jednak pamiętajmy, że to są stanowiska stanowiące łup polityczny i nie można tam na jej czele postawić fachowca, musi być nominat polityczny. PPK są poprostu odpowiedzią premiera Mateusza Morawieckiego na apele pochodzące z jego własnego środowiska o zabezpieczenie dopływu świeżej gotówki w ich obszar działalności. Czy na tym może coś zyskać polska gospodarka. Nie można tego wykluczyć, na pewno zyskają te instytucje finansowe. Czy my jako przyszli emeryci możemy coś zyskać? Tego też nie można wykluczyć. Czy możemy stracić? Tego też nie można wykluczyć, ani premier Morawiecki też tego nie wykluczył, w ogóle na ten temat milczy, a i nikt nie pyta. 

Jedno możemy Państwu gwarantować. Jeżeli Państwo nie zadbają o swoje własne finanse to nikt o nie nie zadba. Z rozwagą i ostrożnością, bo głównym celem PPK nie jest Wasza emerytura ale tworzenie zaplecza finansowego dla polskiej gospodarki, której jednak pomyślność leży w naszym wspólnym interesie. 

Ale warto być świadomym rzeczywistych intencji, a nie ulegać chwytom PR-owym.