Serwis używa plików cookies, aby mógł lepiej spełniać Państwa oczekiwania. Podczas korzystania z serwisu pliki te są zapisywane w pamięci urządzenia. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej o plikach cookies możesz przeczytać tutaj.

Nauka/Technologie więcej

Badanie: zmiana klimatu nie spowodowała klęski gospodarczej w dawnej Polsce

Badanie: zmiana klimatu nie spowodowała klęski gospodarczej w dawnej Polsce
źródło: pixabay

Nie ma dowodów na to, że tzw. mała epoka lodowcowa w XVII w. sprowadziła na Polskę katastrofę gospodarczą - wynika z badań polskich uczonych, opublikowanych w prestiżowym piśmie PNAS. Dostępne dane wskazują raczej, że ludzie dostosowywali się do zmian klimatu.

Według Geoffreya Parkera, wybitnego historyka XVII w., Rzeczpospolita Obojga Narodów była przykładem państwa, które dotkliwie odczuło skutki ochłodzenia klimatu w okresie nowożytnym - czyli tzw. małej epoki lodowcowej, charakteryzującej się dużą zmiennością pogody, a zwłaszcza wyjątkowo zimnymi przednówkami.

Wyniki analizy polskich badaczy przeczą jednak tezie, że kluczowym powodem kryzysu w dawnej Polsce były zmiany klimatu.

"W połowie XVII w., kiedy to w Rzeczpospolitej zaczynają wybuchać wojny, już od około stu lat kraj powinien odczuwać skutki małej epoki lodowcowej - a tymczasem jest to złoty okres historii Polski" - mówi w rozmowie z PAP dr Piotr Guzowski z Uniwersytetu w Białymstoku, jeden z polskich współautorów artykułu w PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences). "Gospodarka rozwijała się wówczas świetnie, eksportowaliśmy coraz więcej zboża, rosła liczba ludności. Nawet, jeśli negatywna zmiana klimatu występowała - to do połowy XVII w. w gospodarce nie ma po niej śladu, ludzie się po prostu do niej dostosowali" - podsumowuje.

Dopiero - jak tłumaczą naukowcy - potop szwedzki i wojna polsko-rosyjska pod koniec lat 50. XVII wieku przynoszą zniszczenia, które sprawiają, że polska gospodarka i społeczeństwo tracą swoją odporność na „niepogodę”.

Dlaczego naukowcy zaczęli badać to zagadnienie? Międzynarodowa grupa badaczy, wśród których znalazło się dwóch historyków z Polski - dr Guzowski oraz dr Adam Izdebski z Uniwersytetu Jagiellońskiego - postanowiła zweryfikować kilka przykładowych tez o wpływie zmian klimatycznych na gospodarkę dawnych społeczeństw. Wśród analizowanych przez nich przykładów znajdowała się właśnie m.in. XVII-wieczna Polska.

"W literaturze historycznej ostatnich lat, pod wpływem m.in. dyskusji o ociepleniu klimatu, zaczęto zwracać większą uwagę na to, w jaki sposób zmiany klimatu mogły wpływać na różne koncepcje historyczne" - mówi dr Guzowski. Jak tłumaczy, w ostatniej dekadzie powstało przez to wiele koncepcji, według których to zmiana klimatu była decydującym czynnikiem przy np. upadku Rzymu czy rozpoczęciu wędrówek ludów.

Zamiast po prostu na nowo interpretować dane wykorzystywane przez historyków dotychczas, badacze postanowili zastosować inne podejście.

"Przy takiej tematyce historyk nie może polegać tylko na źródłach historycznych, które są często niepełne lub niedopasowane do naszych potrzeb" - przekonuje dr Guzowski. Do udziału w badaniach autorzy artykułu zaprosili więc specjalistów z dziedziny nauk przyrodniczych, np. paleobotaników. Dzięki temu mogli badać nie tylko źródła pisane, ale również materiały przyrodnicze pochodzące z badanego okresu, takie jak pyłki roślin czy osady torfowiskowych.

Badania, których wynikiem jest publikacja w PNAS, finansowane były m.in. w ramach grantu przyznanego w module "Rozwój" Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. 

źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Komentarze 0 skomentuj »
Musisz być zalogowany, aby publikować komentarze.

mBlogi więcej

  • Avatar

    Dlaczego Armia Czerwona zakonnice gwałciła ? Wyzwoliciele czy kaci ?

    Do napisania tego materiału ( przypomnienie historycznych faktów) sprowokowało mnie kłamstwo Putina oskarżające Polskę o wybuch II Wojny Światowej. W kolejnych materiałach obnażam czyny Armii Czerwonej tzw wyzwolicielskiej wobec Polaków.

  • Avatar

    Koniec totalnej opozycji. Kto wyszedł z politycznego obłędu?

    Wczorajsze głosowanie w Sejmie nad ratyfikacja Funduszu Odbudowy pokazało,ze Platforma Obywatelska jest partią antypolską, anty europejską pragnącą tylko jednego tzw : POL EXITU. Większość posłów klubu PiS, Lewicy, Koalicji

  • Avatar

    (Nie)legalny Fundusz Odbudowy? W głosowaniu złamano art. 90 Konstytucji

    Jest świeżo (12h) po głosowaniu nad Funduszem Odbudowy. W Parlamencie większością 290 głosów spośród 456 oddanych przegłosowano ratyfikację ustawy. Problem jest jednak następujący: ta ustawa jest ratyfikacją możliwości zaciągania

  • Avatar

    BOGIEM SŁAWIENA MARYJA - 3 MAJ JEJ ŚWIĘTO

    MARYJA KRÓLOWA POLSKI

  • Avatar

    2:0 dla Frankowiczów w starciu z bankami przed TSUE

    Wczorajszy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-19/20, wbrew padającym na gorąco komentarzom w dniu jego wydania, przyczyni się znacząco do uproszczenia, oraz ujednolicenia orzecznictwa w sprawach frankowych w Polsce.

  • Avatar

    Stalowa tarcza na polskim niebie - F-35 już wkrótce

    "Przystępujemy dziś do rodziny F-35, samolotów najnowszej generacji, które przenoszą lotnictwo w zupełnie nową erę zdolności obronnych i bojowych. Umowa na zakup tych maszyn to następna wielka inwestycja, która przyczynia się do

  • Avatar

    Bohaterowie Rzeczypospolitej. Kapitan Romuald Rajs ps. „BURY"

    Bohaterowie walki o Wolną Polskę nigdy dośś ich wspominania. Oto jeden z nich Kapitan Romuald Rajs ps. „BURY

  • Avatar

    Master. 53

    Wygrać Ferrari to wspaniałe przeżycie.

  • Avatar

    Uważał, że COVID-19 nie istnieje, a teraz ma problemy z oddychaniem, rokowania wyzdrowienia prawie nie istnieją. Ku przestrodze

    Wiele osób jeszcze nie zdecydowało się na zaczepić przeciwko Covid19. Jakie maja obawy ? a może są poddawani psychicznej presji tzw "anty szczepionkowcom" Decyzja o własnym zdrowiu zależy od nich. Ryzyko zachorowania jest bardzo

  • Avatar

    Ten który się wrogom nie kłaniał mjr Dobrzański - Hubal

    W 1966 r. mjr Henryk Dobrzański został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari i awansowany do stopnia pułkownika. W 2010 r. przyznano mu pośmiertnie Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski.

  • Avatar

    Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Szanuj swoje narodowe barwy

    Flaga – to symbol państwowości. Ukazywanie przynależności narodowej poprzez barwy na fladze jest powszechnie stosowanym kodem między ludźmi na globie ziemskim. W wielu państwach święto flagi już od dawna znalazło swoje miejsce w

  • Avatar

    Rosyjską propagandę szerzą polskie portale. Są 23 takie witryny! Skandal czy zdrada

    Portale polskie za propagandą Rosji. Poznaj kim one są.

  • Avatar

    Etos strażacki: Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek.

    Międzynarodowy Dzień Strażaka, ang. International Firefighters' Day (skrót IFFD) – międzynarodowe święto strażaków obchodzone 4 maja, w dniu wspomnienia w Kościele katolickim Świętego Floriana.

Dziękujemy za wizytę.

Cieszymy się, że odwiedziłeś naszą stronę. Polub nas na Facebooku lub obserwuj na Twitterze.