Serwis używa plików cookies, aby mógł lepiej spełniać Państwa oczekiwania. Podczas korzystania z serwisu pliki te są zapisywane w pamięci urządzenia. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej o plikach cookies możesz przeczytać tutaj.

Nauka/Technologie więcej

Badanie: zmiana klimatu nie spowodowała klęski gospodarczej w dawnej Polsce

Badanie: zmiana klimatu nie spowodowała klęski gospodarczej w dawnej Polsce
źródło: pixabay

Nie ma dowodów na to, że tzw. mała epoka lodowcowa w XVII w. sprowadziła na Polskę katastrofę gospodarczą - wynika z badań polskich uczonych, opublikowanych w prestiżowym piśmie PNAS. Dostępne dane wskazują raczej, że ludzie dostosowywali się do zmian klimatu.

Według Geoffreya Parkera, wybitnego historyka XVII w., Rzeczpospolita Obojga Narodów była przykładem państwa, które dotkliwie odczuło skutki ochłodzenia klimatu w okresie nowożytnym - czyli tzw. małej epoki lodowcowej, charakteryzującej się dużą zmiennością pogody, a zwłaszcza wyjątkowo zimnymi przednówkami.

Wyniki analizy polskich badaczy przeczą jednak tezie, że kluczowym powodem kryzysu w dawnej Polsce były zmiany klimatu.

"W połowie XVII w., kiedy to w Rzeczpospolitej zaczynają wybuchać wojny, już od około stu lat kraj powinien odczuwać skutki małej epoki lodowcowej - a tymczasem jest to złoty okres historii Polski" - mówi w rozmowie z PAP dr Piotr Guzowski z Uniwersytetu w Białymstoku, jeden z polskich współautorów artykułu w PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences). "Gospodarka rozwijała się wówczas świetnie, eksportowaliśmy coraz więcej zboża, rosła liczba ludności. Nawet, jeśli negatywna zmiana klimatu występowała - to do połowy XVII w. w gospodarce nie ma po niej śladu, ludzie się po prostu do niej dostosowali" - podsumowuje.

Dopiero - jak tłumaczą naukowcy - potop szwedzki i wojna polsko-rosyjska pod koniec lat 50. XVII wieku przynoszą zniszczenia, które sprawiają, że polska gospodarka i społeczeństwo tracą swoją odporność na „niepogodę”.

Dlaczego naukowcy zaczęli badać to zagadnienie? Międzynarodowa grupa badaczy, wśród których znalazło się dwóch historyków z Polski - dr Guzowski oraz dr Adam Izdebski z Uniwersytetu Jagiellońskiego - postanowiła zweryfikować kilka przykładowych tez o wpływie zmian klimatycznych na gospodarkę dawnych społeczeństw. Wśród analizowanych przez nich przykładów znajdowała się właśnie m.in. XVII-wieczna Polska.

"W literaturze historycznej ostatnich lat, pod wpływem m.in. dyskusji o ociepleniu klimatu, zaczęto zwracać większą uwagę na to, w jaki sposób zmiany klimatu mogły wpływać na różne koncepcje historyczne" - mówi dr Guzowski. Jak tłumaczy, w ostatniej dekadzie powstało przez to wiele koncepcji, według których to zmiana klimatu była decydującym czynnikiem przy np. upadku Rzymu czy rozpoczęciu wędrówek ludów.

Zamiast po prostu na nowo interpretować dane wykorzystywane przez historyków dotychczas, badacze postanowili zastosować inne podejście.

"Przy takiej tematyce historyk nie może polegać tylko na źródłach historycznych, które są często niepełne lub niedopasowane do naszych potrzeb" - przekonuje dr Guzowski. Do udziału w badaniach autorzy artykułu zaprosili więc specjalistów z dziedziny nauk przyrodniczych, np. paleobotaników. Dzięki temu mogli badać nie tylko źródła pisane, ale również materiały przyrodnicze pochodzące z badanego okresu, takie jak pyłki roślin czy osady torfowiskowych.

Badania, których wynikiem jest publikacja w PNAS, finansowane były m.in. w ramach grantu przyznanego w module "Rozwój" Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. 

źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Komentarze 0 skomentuj »
Musisz być zalogowany, aby publikować komentarze.

mBlogi więcej

  • Avatar

    Coopunit -

    Nazwa projektu: * Pieniądz nowej generacji jako środek budowy cywilizacji kosmicznej. Wszystkie moje zgłoszenia jednocześnie publikuję. Pozwala to uniknąć późniejszych problemów związanych z prawami autorskimi.

  • Avatar

    Wiosny już prawie w Polsce nie mamy.

    Wiosna zanim się na dobre zaczęła to już w zasadzie się skończyła. Tak było w poprzednim roku, w tym polityczna Wiosna chyba powtarza ten schemat. Po ogłoszeniu przez PiS 5-tki Kaczyńskiego i deklaracjach LGBT Trzaskowskiego w Warszawie z

  • Avatar

    Skarżypyta w kącie stała…

    Mężczyźni podobno więcej plotkują i jak się okazuje również skarżą. Trudno nie odnieść wrażenia, że postęp cywilizacyjny wyraźnie im nie sprzyja. Teraz to już nie tylko piękne stroje i misterne fryzury. Po prostu są bardziej

  • Avatar

    Ranking pożyczek za darmo

    Uzyskanie darmowej pożyczki nie jest takie trudne. Większość firm pozabankowych dysponuje ofertą promocyjną dedykowaną dla nowych klientów. Pożyczkobiorcy skupiają się na zawartości propozycji darmowych chwilówek — ile można

  • Avatar

    Braun lubi paradoksy

  • Avatar

    TSUE ma prawo i zdelegalizuje KRS oraz Izbę Dyscyplinarną SN.

  • Avatar

    Pilne pożyczki dla osób zadłużonych

    Kwota udzielonej pilnej pożyczki dla osób zadłużonych, może wynieść nawet kilka tysięcy złotych. Aplikacja jest zazwyczaj realizowana na uproszczonych warunkach, które eliminują zbędne formalności. Pożyczkobiorca, który ubiega się o

  • Avatar

    O strajku nauczycieli (o Broniarzu) polemika z M. Rachoniem

    W skrócie: wykazanie fałszu kilku klisz dotyczących protestu nauczycieli propagowanych przez ośrodki związane z rządem.

  • Avatar

    Broniarz, przekraczasz granice

    O ostudzenie emocji po groźbach ze strony szefa strajkujących nauczycieli apelował dziś premier Morawiecki

  • Avatar

    A jednak?! Ulica Lecha Kaczyńskiego wróciła!

    Zdecydowali o tym Warszawiacy niezadowoleni z niedawnej zmiany nazwy ulicy na Aleję Armii Ludowej.

  • Avatar

    Antypody: Reakcje na atak w Nowej Zelandii.

    Marcin Jaskulski, Canberra.

  • Avatar

    Walka z homoseksualizmem nie rozwiązuje problemu pedofilii wśród duchownych katolickich.

  • Avatar

    Rządowa sondażownia pomaga Koalicji Europejskiej

Dziękujemy za wizytę.

Cieszymy się, że odwiedziłeś naszą stronę. Polub nas na Facebooku lub obserwuj na Twitterze.