Serwis używa plików cookies, aby mógł lepiej spełniać Państwa oczekiwania. Podczas korzystania z serwisu pliki te są zapisywane w pamięci urządzenia. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej o plikach cookies możesz przeczytać tutaj.

Nauka/Technologie więcej

Badanie: zmiana klimatu nie spowodowała klęski gospodarczej w dawnej Polsce

Badanie: zmiana klimatu nie spowodowała klęski gospodarczej w dawnej Polsce
źródło: pixabay

Nie ma dowodów na to, że tzw. mała epoka lodowcowa w XVII w. sprowadziła na Polskę katastrofę gospodarczą - wynika z badań polskich uczonych, opublikowanych w prestiżowym piśmie PNAS. Dostępne dane wskazują raczej, że ludzie dostosowywali się do zmian klimatu.

Według Geoffreya Parkera, wybitnego historyka XVII w., Rzeczpospolita Obojga Narodów była przykładem państwa, które dotkliwie odczuło skutki ochłodzenia klimatu w okresie nowożytnym - czyli tzw. małej epoki lodowcowej, charakteryzującej się dużą zmiennością pogody, a zwłaszcza wyjątkowo zimnymi przednówkami.

Wyniki analizy polskich badaczy przeczą jednak tezie, że kluczowym powodem kryzysu w dawnej Polsce były zmiany klimatu.

"W połowie XVII w., kiedy to w Rzeczpospolitej zaczynają wybuchać wojny, już od około stu lat kraj powinien odczuwać skutki małej epoki lodowcowej - a tymczasem jest to złoty okres historii Polski" - mówi w rozmowie z PAP dr Piotr Guzowski z Uniwersytetu w Białymstoku, jeden z polskich współautorów artykułu w PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences). "Gospodarka rozwijała się wówczas świetnie, eksportowaliśmy coraz więcej zboża, rosła liczba ludności. Nawet, jeśli negatywna zmiana klimatu występowała - to do połowy XVII w. w gospodarce nie ma po niej śladu, ludzie się po prostu do niej dostosowali" - podsumowuje.

Dopiero - jak tłumaczą naukowcy - potop szwedzki i wojna polsko-rosyjska pod koniec lat 50. XVII wieku przynoszą zniszczenia, które sprawiają, że polska gospodarka i społeczeństwo tracą swoją odporność na „niepogodę”.

Dlaczego naukowcy zaczęli badać to zagadnienie? Międzynarodowa grupa badaczy, wśród których znalazło się dwóch historyków z Polski - dr Guzowski oraz dr Adam Izdebski z Uniwersytetu Jagiellońskiego - postanowiła zweryfikować kilka przykładowych tez o wpływie zmian klimatycznych na gospodarkę dawnych społeczeństw. Wśród analizowanych przez nich przykładów znajdowała się właśnie m.in. XVII-wieczna Polska.

"W literaturze historycznej ostatnich lat, pod wpływem m.in. dyskusji o ociepleniu klimatu, zaczęto zwracać większą uwagę na to, w jaki sposób zmiany klimatu mogły wpływać na różne koncepcje historyczne" - mówi dr Guzowski. Jak tłumaczy, w ostatniej dekadzie powstało przez to wiele koncepcji, według których to zmiana klimatu była decydującym czynnikiem przy np. upadku Rzymu czy rozpoczęciu wędrówek ludów.

Zamiast po prostu na nowo interpretować dane wykorzystywane przez historyków dotychczas, badacze postanowili zastosować inne podejście.

"Przy takiej tematyce historyk nie może polegać tylko na źródłach historycznych, które są często niepełne lub niedopasowane do naszych potrzeb" - przekonuje dr Guzowski. Do udziału w badaniach autorzy artykułu zaprosili więc specjalistów z dziedziny nauk przyrodniczych, np. paleobotaników. Dzięki temu mogli badać nie tylko źródła pisane, ale również materiały przyrodnicze pochodzące z badanego okresu, takie jak pyłki roślin czy osady torfowiskowych.

Badania, których wynikiem jest publikacja w PNAS, finansowane były m.in. w ramach grantu przyznanego w module "Rozwój" Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. 

źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Komentarze 0 skomentuj »
Musisz być zalogowany, aby publikować komentarze.

mBlogi więcej

  • Avatar

    Księga Rodzaju 21,22-25

  • Avatar

    Opozycja obraziła się na Państwo Polskie

    Ponizej publikuje wywiad, jakiego udzieliłem dla portalu wpolityce.pl red. Adamowi Stankiewiczowi

  • Avatar

    Morawiecki zamachnął się na „Wszystko mogę” Obajtka prezesa Orlenu?

    Oto od soboty zaczęło krążyć info o tym jak to państwowy gigant paliwowy Orlen przeprowadził analizy wynagrodzeń zarządów innych spółek paliwowych w Europie i wyszło mu, że prezes Obajtek i pozostali członkowie zarządu to jacyś

  • Avatar

    TRUMP-PUTIN i wrogowie USA

    Prezydent USA Donald Trump przed dzisiejszym spotkaniem z Putinem w Helsinkach jest nad wyraz przewidywalny jak dobry biznesmen w negocjacjach biznesowych. Po wcześniejszej krytyce Niemiec i współpracy z Rosją na koszt USA teraz skrytykował

  • Avatar

    Księga Rodzaju 21,19-21

  • Avatar

    Trzej Królowie ze Strasburga i ACTA 2.0

  • Avatar

    Iustitia jak doborowe jednostki SS wokół bunkra Hitlera w maju 45

    Walczą naprawdę dzielnie. Ale nie mają szans. Stworzyli barykady ze słowa konstytucja i wydaje im się że są bohaterami swoich czasów. Oczywiście cierpienia Marii Antoniny wchodzącej na szafot a cierpienie sędziny biorącej urlop zamiast

  • Avatar

    Po co ta histeria?

  • Avatar

    Księga Rodzaju 21,16-18

  • Avatar

    Lokalny knebel

    Zbliżają się wybory samorządowe, a wraz z ich nadejściem od lat obserwowane w Polsce zjawisko, jakim są działania mające znamiona agitacji wyborczej prowadzone jeszcze przed oficjalnym startem kampanii. To kwestia całkowicie wyjęta spoza

  • Avatar

    Księga Rodzaju 21,12-15

  • Avatar

    Komisja Europejska kłamie o Polsce

  • Avatar

    NIEDŹWIEDZIE CHODZĄ PO WARSZAWIE

    Ostatnio przeczytałem, że podobno klasyczny Amerykanin (powiedzmy, że jako synonim Zachodu) jak o czymś sam nie słyszał, to uznaje, że to coś nie istnieje. A jak już coś słyszał, to znaczy bardzo często, że już ma o tym czymś

Dziękujemy za wizytę.

Cieszymy się, że odwiedziłeś naszą stronę. Polub nas na Facebooku lub obserwuj na Twitterze.