Zapalenie otrzewnej to poważne schorzenie, które może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Choć sama nazwa może brzmieć dla wielu osób nieco tajemniczo, to warto wiedzieć, że ten stan wymaga natychmiastowej pomocy medycznej i odpowiedniego leczenia. W artykule wyjaśniamy, jakie są najczęstsze przyczyny i objawy zapalenia otrzewnej, na czym polega leczenie i z jakimi powikłaniami trzeba się liczyć.
Przyczyny i objawy zapalenia otrzewnej
Otrzewna to cienka błona surowicza, która wyściela jamę brzuszną oraz pokrywa znajdujące się w niej narządy. Jej główną funkcją jest ochrona i zapewnienie odpowiednich warunków dla pracy narządów wewnętrznych. Kiedy dochodzi do jej zapalenia – najczęściej wskutek zakażenia bakteryjnego – pojawia się stan zagrożenia życia.
Najczęstszą przyczyną zapalenia otrzewnej jest perforacja przewodu pokarmowego, czyli jego przedziurawienie. Może do niej dojść np. w wyniku ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego, perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy, pęknięcia uchyłku jelita grubego czy urazu mechanicznego. Wtedy do jamy otrzewnej przedostają się bakterie, treść pokarmowa, kał, żółć lub inne substancje drażniące.
Objawy zapalenia otrzewnej pojawiają się nagle i są bardzo charakterystyczne. Do najważniejszych należą:
-
silny, rozlany ból brzucha, który nasila się przy każdym ruchu,
-
tzw. deskowaty brzuch – sztywne napięcie mięśni brzucha,
-
gorączka, dreszcze, ogólne osłabienie,
-
nudności, wymioty, brak apetytu,
-
zatrzymanie gazów i stolca,
-
przyspieszony oddech i tętno.
W zaawansowanych przypadkach może dojść do wstrząsu septycznego, a nawet niewydolności wielonarządowej, dlatego czas reakcji odgrywa kluczową rolę.
Jak wygląda leczenie zapalenia otrzewnej?
Leczenie zapalenia otrzewnej zależy od jego przyczyny, ale zazwyczaj wymaga hospitalizacji i interwencji chirurgicznej. Celem operacji jest usunięcie źródła zakażenia – np. wyrostka robaczkowego, pękniętego jelita czy wrzodu – oraz oczyszczenie jamy brzusznej z zakażonej treści. Zabieg chirurgiczny często odbywa się w trybie pilnym.
Oprócz leczenia operacyjnego, bardzo ważna jest antybiotykoterapia, prowadzona zazwyczaj z użyciem antybiotyków o szerokim spektrum działania. Pacjent otrzymuje także płyny dożylne, leki przeciwbólowe, a w razie potrzeby – leki podtrzymujące funkcje życiowe. W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy ograniczonym zapaleniu otrzewnej (np. ropniu), możliwe jest leczenie zachowawcze i drenaż bez konieczności operacji.
Po zakończeniu leczenia pacjent wymaga obserwacji i kontroli, aby zapobiec ewentualnym nawrotom lub powikłaniom.
Możliwe powikłania i dlaczego nie warto zwlekać
Nieleczone zapalenie otrzewnej może prowadzić do bardzo poważnych powikłań. Najgroźniejsze z nich to posocznica (sepsa), czyli uogólniona reakcja organizmu na zakażenie, mogąca prowadzić do niewydolności wielu narządów i zgonu. Innym poważnym powikłaniem są zrosty wewnątrzotrzewnowe, które mogą powodować przewlekłe bóle brzucha i niedrożność jelit.
Warto również wiedzieć, że nawet po skutecznym leczeniu zapalenia otrzewnej pacjent powinien być pod stałą opieką lekarza – szczególnie jeśli pierwotną przyczyną był stan przewlekły, np. choroba zapalna jelit czy nowotwór.
Zapalenie otrzewnej to nie jest coś, co można „przeczekać” – każdy niepokojący objaw bólu brzucha, zwłaszcza połączony z gorączką czy sztywnością brzucha, powinien skłonić do pilnej konsultacji lekarskiej lub wezwania pogotowia. Wczesna diagnoza i szybkie leczenie znacząco zwiększają szanse na pełny powrót do zdrowia.
Więcej informacji o zapaleniu otrzewnej na: https://sposobynachoroby.pl/przyczyny-i-objawy-zapalenia-otrzewnej-jak-wyglada-leczenie-i-jakie-moga-byc-powiklania/
mPolska24
